Tuesday, September 30, 2008

Καραβάτζιο ~ το πάθος των φωτοσκιάσεων

Michelangelo Merisi da Caravaggio
Μιλάνο, 28 Σεπτεμβρίου 1571 – Πόρτο Έρκολε, 18 July 1610

Ο Καραβάτζιο θεωρείται ένας από τους πρώτους μεγάλους ρεαλιστές και στη σύγχρονη εποχή έχει εξελιχθεί σε εικονική φυσιογνωμία.
Ζωγράφισε τον πίνακα «Η Ανάσταση του Λαζάρου» μεταξύ του 1608 και του 1609.
«Το Δείπνο στους Εμμαούς» (1601) είναι ένας από τους 15 πίνακες που εκτίθενται στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου. Η έκθεση εξετάζει τα τελευταία τέσσερα χρόνια της ζωής του Ιταλού ζωγράφου.
Υπάρχει και δεύτερη εκδοχή αυτού του πίνακα, που είχε ζωγραφιστεί πέντε χρόνια μετά το πρωτότυπο, λίγο μετά την αναχώρηση του Καραβάτζιο από τη Ρώμη, το 1606, επειδή είχε σκοτώσει έναν αντίπαλό του σε μονομαχία.
«Η Σαλώμη δέχεται το Κεφάλι του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή» είναι πίνακας που ο Καραβάτζιο ζωγράφισε σε διάστημα τριών ετών, από το 1607 ως το 1610.
Μια άλλη εκδοχή του πίνακα είχε ζωγραφίσει ο Καραβάτζιο μεταξύ του 1606 και του 1607, σε μια περίοδο που ταξίδεψε στη Νάπολη, την Μάλτα και την Σικελία.
«Η Μαστίγωση» είναι του 1607 - μπορεί να διακρίνει κανείς τα στοιχεία του συναρπαστικού ρεαλισμού που χαρακτηρίζει το έργο του.
«Η Σταύρωση του Αγίου Ανδρέα» (1606-7) δείχνει πώς ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί τον εκφραστικό φωτισμό για να δημιουργήσει εξαιρετικά δραματικό αποτέλεσμα.
«Η άρνηση του Αγίου Πέτρου» είναι πίνακας ζωγραφισμένος γύρω στο 1610.
Ο Καραβάτζιο έφυγε από τη Ρώμη (απειλούμενος να καταδικαστεί σε θάνατο) και γρήγορα, στα τελευταία χρόνια πριν τον θάνατό του, ανέπτυξε το έξοχα ώριμο (γνώριμο) ύφος του ζωγραφίζοντας τον πίνακα «Ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής» τους πρώτους μήνες του 1610.
«Το Μαρτύριο της Αγίας Ούρσουλας», έργο του 1610, είναι ο τελευταίος πίνακας του Καραβάτζιο πριν τον μυστηριώδη θάνατό του, την ώρα που επέστρεφε στη Ρώμη, με την υπόσχεση μιας παπικής συγγνώμης.

Ο μεγάλος εκπρόσωπος του μπαρόκ έζησε και εργάστηκε στη Ρώμη, τη Νάπολη, τη Μάλτα και τη Σικελία (1593-1610).
Ακόμα και στην εποχή του, θεωρούνταν αινιγματικός, γοητευτικός, ρέμπελος και επικίνδυνος.
Εμφανίστηκε ‘εκρηκτικά’ στη σκηνή της Ρώμης το 1600, κι από τότε δεν του έλειψαν οι αναθέσεις και οι πάτρονες – την επιτυχία του όμως την χειρίστηκε πολύ αδέξια.
Υπάρχει μια δημοσίευση του 1604, που περιγράφει τον τρόπο ζωής του λίγα χρόνια πριν: «Μετά από ολονύχτια εργασία, μπορούσε να περιπλανιέται για ένα δυο μήνες, ζωσμένος το σπαθί κι έναν υπηρέτη να τον ακολουθεί, απ’ τον ένα χορό στον άλλο, έτοιμος πάντα για καυγά...»
Σ’ έναν τέτοιο, το 1606 σκότωσε ένα νεαρό σε φιλονεικία και το ’σκασε για τη Ρώμη.
Οι καυγάδες επαναλαμβάνονται στη Μάλτα το 1608, στη Νάπολη το 1609, όπου και γίνεται απόπειρα δολοφονίας του από άγνωστους εχθρούς.
Έτσι κι αλλιώς, την επόμενη χρονιά αποχαιρετά - μυστηριωδώς - τα εγκόσμια.

Και μια άλλη πτυχή της πολυτάραχης ζωής του: η λογοτεχνική βιογραφία του από τον συμπατριώτη του, Αντρέα Καμιλέρι.

Ο Καραβάτζιο είναι ένα από τα πιο τρανά παραδείγματα για το χάος που, φορές, χωρίζει τον καλλιτέχνη από την προσωπικότητα του (ίδιου) ανθρώπου - ή, πως και η Τέχνη είναι 'τυφλή' (όπως η ...δικαιοσύνη) και πάει και πέφτει ως ευλογία πάνω στον πρώτο 'τυχόντα'.
(Εν μέρει, "ευτυχώς!", θα μπορούσε να πει κανείς...)

 
SYNC ME @ SYNC