Tuesday, January 27, 2009

Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς ~ ο φλογερός Ιρλανδός

William Butler Yeats
13 Ιουνίου 1865, Δουβλίνο - 28 Ιανουαρίου 1939, Καπ Μαρτέν-Γαλλία
'Μόλις' πριν από 70 χρόνια, σαν σήμερα, ήταν ακόμη ‘ανάμεσά μας’

"...μέσα στη σκοτεινιασμένη θύελλα
ή κάτω απ' τα φωτεινά αστέρια
."

Ιρλανδός, λοιπόν. Ποιητής, δε - και όχι μόνο. Στον φουρτουνιασμένο καιρό (και πότε δεν ήταν;) του επαναστατικού αγώνα για την αυτονομία της Ιρλανδίας. Οι στίχοι του αντικατοπτρίζουν την απαισιοδοξία για την πολιτική κατάσταση στη χώρα του. Mην ξεχνάμε ότι γεννήθηκε και ενηλικιώθηκε σε πολύ ταραγμένη εποχή: ανάμεσα στον Γαλλο-Πρωσικό πόλεμο και την Παρισινή Κομούνα - π.χ., η γυναίκα τού Ένγκελς, Lizzi Burns, ήταν Ιρλανδή, είχε αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι στον αγώνα τής ανεξαρτησίας και πέθανε το 1878.
Απ' τις εξέχουσες προσωπικότητες στα ευρωπαϊκά Γράμματα του 20ού αιώνα*, δύο φορές εκλεγμένος γερουσιαστής στο Κοινοβούλιο της πατρίδας του, και συνιδρυτής τού Abbey Theatre, όπου παίζονταν κυρίως δικά του θεατρικά έργα.
Η επιτροπή που του απένειμε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1923 περιγράφει το έργο του ως "εμπνευσμένη ποίηση, η οποία, σε υψηλότατα καλλιτεχνική μορφή, δίνει έκφραση στο πνεύμα ενός ολόκληρου έθνους".
Σημείωση: ο Γέιτς είναι απ' τους λίγους συγγραφείς που ολοκλήρωσαν το σπουδαιότερο τμήμα του έργου τους μετά την απονομή τού βραβείου.

*Μερικοί, μάλιστα, τον χαρακτηρίζουν "Πικάσο τής Ποίησης" - καθώς σφράγισε την μετάβαση από τον 19ο αιώνα τής 'παραδοσιακής' στον μοντερνισμό τής Ποίησης τού 20ού, όπως αντίστοιχα λειτούργησε ο Πικάσο για την ζωγραφική.

But I, being poor, have only my dreams;
I have spread my dreams under your feet;
Tread softly because you tread on my dreams.

Αλλά εγώ, που είμαι φτωχός,
δεν έχω παρά μόνο τα όνειρά μου˙
τα έχω απλώσει κάτω απ' τα πόδια σου˙
να περπατάς προσεκτικά

γιατί βαδίζεις πάνω στα όνειρά μου.

Να, εδώ θα 'πρεπε να σταματήσω τώρα...
Γιατί, ο έξοχος ποιητής, γεννημένος και με εγκύκλιες σπουδές στο Δουβλίνο, διάβαζε από μικρός ποίηση μετά μανίας, και στα πρώτα χρόνια τής νεότητάς του γοητεύτηκε από τους ιρλανδικούς μύθους και τον αποκρυφισμό, θέματα που χαρακτηρίζουν εν πολλοίς την πρώτη φάση τού έργου του - περίπου ως το γύρισμα του αιώνα (ο πρώτος τόμος με ποιήματά του εκδόθηκε το 1889).
Τώρα όμως δεν μπορώ να ...σταματήσω: ας φανεί - για μία ακόμη φορά - πως είναι καλύτερα να θαυμάζουμε το έργο τού καλλιτέχνη και να μην γνωρίζουμε τον άνθρωπο: Ο Γέιτς, περνώντας από ...σαράντα κύματα στην πολυτάραχη έτσι κι αλλιώς ζωή του, διετέλεσε ριζοσπάστης εθνικιστής, κλασικός φιλελεύθερος, αντιδραστικός συντηρητικός και χιλιαστής μηδενιστής (κατά τον κριτικό-του Michael Valdez Moses).
Ε, και; Ε... καλύτερα να μην το ξέραμε - αυτό λέω... (όπως και για αρκετούς άλλους)

Απόσπασμα από το ποίημα "Where my Books go"

ALL the words that I utter,
And all the words that I write,
Must spread out their wings untiring,
And never rest in their flight,
Till they come where your sad, sad heart is,
And sing to you in the night,
Beyond where the waters are moving,
Storm-darken'd or starry bright.

Όλες οι λέξεις που αναπνέω
κι όλες οι λέξεις που γράφω
πρέπει ν’ απλώσουν ακούραστα φτερά
και ποτέ να μη σταματήσουν την πτήση τους
ώσπου να φτάσουν τη θλιμμένη,
τη θλιμμένη σου καρδιά
και να σου τραγουδήσουν μες στη νύχτα
πέρα από κει που τρέχουν τα νερά
μέσα στη σκοτεινιασμένη θύελλα
ή κάτω απ' τα φωτεινά αστέρια.

Μικρή συλλογή από ποιήματά του (στα αγγλικά) εδώ

 
SYNC ME @ SYNC